همانطور که حتما در جریان هستید در طی چند روز گذشته، اخباری مبتنی بر انتشار دستورالعمل نحوه صدور مجوز و پروانه عرضه بازی های آنلاین و رایانه‌ای خارجی از سوی بنیاد ملی بازی های رایانه ای منتشر شد. آنچه مسلم بود نشر این خبر توسط رسانه های متعدد حوزه بازی و بازی سازی با تیتر ها و عناوین متفاوت بود. اما در این میان بیان خبر به صورت ناقص باعث شد اهالی این حوزه دچار نگرانی و دغدغه شوند. حال ما در جی ویو ضمن بیان همه آنچه بیان شده و اتفاق افتاده به جمع بندیی در مورد این طرح می پردازیم.

 

گفت و گوی تلویزیونی مدیرعامل بنیاد ملی بازی های رایانه‌ای در شبکه خبر

روز جمعه ۸ دی ۱۳۹۶ بود که حسن کریمی قدوسی (مدیرعامل بنیاد ملی بازی های رایانه‌ای) در گفت و گویی تلویزیونی در شبکه خبر ضمن بیان آمار و ارقامی از وضعیت فعلی حوزه بازی و بازی سازی، به این نکته اشاره کرد که در گذشته مواردی وجود داشته است که علاوه بر بیان و درخواست بنیاد ملی بازی های رایانه ای از استور های بازی داخلی برای حذف بازی هایی، با عدم حذف و مقاومت استور ها رو به رو شده اند.

وی در ادامه بیان می کند که روند رده بندی سنی بازی های موبایلی بعد از انتشار بازی ها صورت می گیرد! و در واقع بعد از انتشار بازی در استورها حال اگر بازیی از طرف بنیاد بررسی و رده بندی نشد باید از استورها حذف گردد؛ که ظاهرا در مواردی در گذشته استور ها دلایل حذفی که از طرف بنیاد بیان شده بوده است را درست ندانسته و از حذف خودداری کرده بوده اند!

کریمی ادامه داد تا به امروز به جز رده بندی ESRA نظارتی بر عرضه بازی های موبایلی وجود نداشته است و حال در تلاش هستیم چنین نظارتی را یا با صدور مجوز برای بازی های خارجی و یا با دریافت عوارض از بازی های خارجی (همانند سایر محصولات خارجی) ایجاد کنیم. وی دلیل این نظارت را کمک و حمایت از بازی سازان داخلی دانست و افزود بازار واقعی بازی های رایانه ای بازار جهانی است و بازار داخلی یک بازار مصنوعی است. البته انتشار بازی در استورهای خارجی برای بازی سازان داخلی کار دشواری است، در حالی که اگر بازی سازان خارجی تصمیم به انتشار بازی در استورهای ایرانی بگیرند به راحتی و بدون پرداخت هرگونه عوارضی می توانند این کار را انجام داده و بدین ترتیب سهم درآمدیی بازی سازان داخلی را کاهش دهند.

مدیرعامل بنیاد ملی بازی های رایانه ای در ادامه گفت طرح دریافت عوارض از بازی های خارجی در لایحه بودجه سال ۹۷ تعریف شده و در حال پیگیری است. وی بیان کرد در صورت عملی شدن این طرح، دنبال افزایش قیمت بازی های خارجی نیستند؛ بلکه سهم شرکت خارجی از میزان سودی که از فروش بازی در ایران کسب می کند باید پایین بیاید.

 

ضوابط و مقررات عرضه‌ی بازی به نفع بازی‌سازان و مصرف‌کنندگان داخلی تغییر می‌کند.

و اما بعد از آن گفتگو، روز دوشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۶ پستی در سایت رسمی بنیاد ملی بازی های رایانه ای منتشر شد که در آن بیان شده بود که براساس سیاست‌های حاکم بر برنامه‌ی ملی بازی‌های رایانه‌ای و با استناد به ماده ۲ قانون نحوه‌ی مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز دارند و همچنین با عنایت به ضوابط ابلاغی تولید و توزیع از سوی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی جهت ساماندهی مجوزهای حوزه‌ی بازی‌های رایانه‌ای؛ بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در نظر دارد از این پس برای بازی‌های خارجی «پروانه عرضه تجاری» صادر کند.

و نهایتا ضمن آنکه تا تاریخ ۱۰ بهمن ۱۳۹۶ به متقاضیان دریافت مجوز عرضه بازی فرصت ثبت و تکمیل مشخصات داده شد، بیان شد که با توجه به آیین‌نامه‌ی «دستورالعمل نحوه‌ی صدور مجوز و پروانه عرضه‌ی تجاری بازی‌های رایانه‌ای»، از سال ۱۳۹۷ تمامی بازی‌های خارجی که در فضای دیجیتال عرضه تجاری می‌شوند می‌بایست «پروانه عرضه‌ی تجاری» از بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای داشته باشند. بدیهی است تنها فروشگاه‌های دیجیتالی که «مجوز فعالیت» دارند می‌توانند با دریافت پروانه عرضه‌ی تجاری به انتشار بازی‌های خارجی بپردازند.

 

karimighodosi


دستورالعمل نحوه صدور مجوز و پروانه عرضه بازی های آنلاین و رایانه‌ای خارجی منتشر شد.

روز سه شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۶ پست دیگری با عنوان “انتشار دستورالعمل نحوه صدور مجوز و پروانه عرضه بازی‌های رایانه‌ای” در سایت رسمی بنیاد ملی بازی های رایانه ای منتشر شد. در این پست گفته شده بود که به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، این دستورالعمل در اجرای مواد ۱۳، ۱۴ و ۴۱ «ضوابط تولید و توزیع بازی‌های رایانه‌ای» که از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ابلاغ شده است تدوین و اجرایی می‌شود.

این دستورالعمل شامل چهار بخش تعاریف و کلیات، شرایط صدور مجوز عرضه بازی‌های رایانه‌ای، شرایط صدور پروانه عرضه تجاری بازی‌های رایانه‌ای و شرایط فعالیت عرضه‌کنندگان بازی‌های رایانه‌ای بوده و به هر یک از آن‌ها به تفصیل پرداخته شده است.

«مجوز عرضه»، «پروانه عرضه تجاری» و «پروانه انتشار» سه کلیدواژه مهم و متفاوت هستند که هر یک از آن‌ها به طور کامل در دستورالعمل تشریح شده‌اند.

مخاطب اصلی این دستورالعمل عرضه‌کنندگان دیجیتال بازی، ناشران یا واردکنندگان بازی‌های خارجی و بازی‌سازان ایرانی هستند که باتوجه به لازم‌الاجرا بودن این دستورالعمل بایستی ضوابط و مقررات درج شده را به دقت مطالعه نموده و آن را در فعالیت‌های آتی خود مدنظر قرار دهند.

 

karimighodosi


بازی‌های ویدیویی خارجی بدون مجوز فیلتر می‌شوند!

پس از منتشر شدن اخبار مربوط به این طرح توسط روابط عمومی بنیاد ملی بازی های رایانه ای؛ حال نوبت رسانه های حوزه بازی و بازی سازی بود تا این خبر را پوشش داده و هر یک نظر خود و آنچه از این طرح می دانند را بیان کنند. در این میان ما تصمیم به صبر و سکوت گرفتیم چرا که طرح تا حدودی برایمان گنگ به نظر می رسید و منتظر توضیحات آتی مسئولان ماندیم. رسانه های مطرح هر یک با تیتری متفاوت و نقل قول های مستقیم و غیر مستقیم به بیان این خبر پرداختند. در این میان تیتر “بازی‌های ویدیویی خارجی بدون مجوز فیلتر می‌شوند!” به یکی از تیترهای داغ تبدیل شد تا جایی که باعث ایجاد نگرانی و ترس در میان گیمرها شد.

این تیتر، ناقص بودن گزارش های خود بنیاد ملی و همچنین نقل قول های گاها ناقص باعث شد نگرانی فیلتر شدن بازی های رایانه‌ای به اعتراض بر ضد این طرح تبدیل شود. در این ایام گپ و گفت های متعددی در شبکه های اجتماعی (که عموما فیلتر بودند!) در میان گیمرها و بازی سازان صورت می گرفت که گاها به خوبی، ضعف های موجود در این طرح را بیان می کردند. حال آنکه بنیاد ملی بازی های رایانه‌ای ادعا کرده است این دستورالعمل نتیجه‌ی ماه‌ها کار کارشناسی و در نظر گرفتن وضعیت صنعت بازی‌سازی کشور است.


karimighodosi


واکنش مالکان و عوامل مارکت ها و استور های داخلی نسبت به این طرح

اما به جز گیمرها و بازی سازان، مالکان و عوامل مارکت ها و استور های داخلی هم بیکار ننشسته بودند و در توییتر و سایر شبکه های اجتماعی به بیان نکاتی پیرامون این طرح می پرداختند؛ تا جایی که حسام آرمندهی، موسس کافه بازار پس از ابلاغ این قانون در توییتر خود و در پاسخ به کاربری نوشت: «عوارض نوعی مالیات بر مصرف است که مصرف کننده مانند خریدار خودرو پرداخت می کند. مثل ارزش افزوده که چه در فاکتور به تفکیک بیاد چه نیاد عملا از مصرف کننده گرفته میشه.» و این بیانگر آن است که عوارض واردات را نه توسعه دهنده خارجی و نه وارد کننده، بلکه مصرف کننده و خریدار نهایی (گیمر) می پردازد. بنابر گفته او، امکان افزایش قیمت کلی و یا پرداخت های درون برنامه ای بازی های موبایل خارجی نیز وجود دارد.

در پاسخ به این گفته بعضی از مارکت ها، این بار کریمی قدوسی در پستی در پیج اینستاگرام خود بیان کرد که برخی مارکت ها اعلام کرده اند که این عوارض از مردم گرفته خواهد شد. وی افزود مارکت ها باید شفاف سازی کنند که مالیات ارزش افزوده را از مردم می گیرند و یا بازی سازان؟

کریمی قدوسی در ادامه بیان کرد اتفاقی که دارد می افتد این است که بازی ساز بازی خود را با قیمت مثلا ۲۰۰۰ تومان منتشر می کند و متاسفانه مارکت ها برخلاف روال مالیات ارزش افزوده را به این قیمت اضافه نمی کنند و ۹ درصد را از همان ۲۰۰۰ تومان کم می کنند یعنی در واقع عوارض را از بازی ساز می گیرند. حال جای تعجب دارد که این مارکت ها ۱۰ درصد عوارض بازی های خارجی رو مانند مالیات ارزش افزوده قلمداد می کنند. شاید نگران سود حاصل از فروش بازی های خارجی خود هستند؟

رئیس بنیاد ملی بازی های رایانه ای در ادامه گفت: با صحبت هایی که با تولید کننده ها انجام شده انشالله کارگروهی از بازی سازان ناظر بر هزینه کرد درآمد حاصل از عوارض خواهند بود که هیچ شبهه ای در این موضوع به وجود نیاید و فعالین حوزه بازی مطمئن شوند که این درآمد ۱۰۰ درصد هزینه حمایت از فعالین بازی سازی در کشور خواهد شد. (البته در جایی دیگر کریمی اشاره کرده بود که بخشی از این بازی سازان از جمع بازی سازانی هستند که اصطلاحا دوست بنیاد نیستند! که اگر واقعا این چنین باشد جای بسی خوشحالی است ولی…)


karimighodosi-comment


مخاطبان بازی‌های رایانه‌ای نگران فیلتر شدن بازی‌های محبوب‌شان نباشند.

روز یکشنبه ۱۷ دی ۱۳۹۶ بود که حسن کریمی قدوسی با انتشار ویدیویی از طریق سایت و شبکه های اجتماعی بنیاد ملی بازی های رایانه‌ای، به بیان نکاتی دیگر در رابطه با این طرح پرداخت و باز هم با بیان چند نکته دیگر سعی کرد جزییات بیشتری از این طرح را مشخص کند. در متن پست این ویدیو بیان شده بود که قویا تاکید می‌شود که طرح ارائه مجوز به بازی‌های خارجی که از سال آتی اجرایی می‌شود، ارتباطی به فیلتر شدن بازی‌های محبوب خارجی و مارکت‌های خارجی مثل استیم، اوریجین و همچنین سرور بازی‌های رایانه‌ای و کنسولی ندارد. بر اساس این طرح، بازی‌های خارجی که به صورت رسمی روی مارکت‌های داخلی «عرضه تجاری» می‌شوند، پیش از انتشار بایستی از بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای پروانه انتشار بگیرند در غیر این صورت اجازه انتشار نخواهند داشت. بازی‌های خارجی که در مارکت‌هایی مثل استیم و… منتشر شده‌اند به طور کلی بازار ایران را به رسمیت نشناخته و برای ایرانیان بازی‌ها را عرضه تجاری نمی‌کنند؛ در نتیجه واضح است که این بازی‌ها به هیچ‌وجه قرار نیست دچار محدودیت شوند و تنها محدودیت برای این دست از بازی‌ها رده‌بندی سنی بازی‌ها (ESRA) خواهد بود.

 

 

آنچه در حاشیه بود، قضاوت با شما

هر آنچه تا به اینجا بیان شد پست ها و گفته های مسئولین بود. اما خبر طرح قانون اخذ عوارض از بازی های آنلاین و رایانه‌ای خارجی، با اظهار نظرها و گپ و گفت های زیادی در بین بازی سازان مطرح کشور نیز همراه بود. تا جایی که گپ و گفت های بسیاری در پیج های شخصی حسن کریمی قدوسی در همه شبکه های اجتماعی صورت می گرفت. کافیست به مطالعه برخی از این کامنت ها و توییت ها بپردازید تا به طرح های کارشناسی شده خود بازی سازان برای نحوه اجرای این طرح برسید.

در این چند روز در ابتدا اعتراضات گاها منطقی و درستی از سوی گیمرها و بازی سازان راهیه صفحه اینستاگرام کریمی قدوسی بود که البته با پاسخ هایی از جانب برخی دوستانِ به شدت موافق طرح همراه بود. بعد از آن و در پی بیان نکات کلیدی و مشکلات این طرح از سوی بازی سازان و مالکان مارکت های داخلی در توییتر، مدیرعامل بنیاد بازی های رایانه‌ای با ایجاد پیجی در توییتر اقدام به بیان توضیحات از طریق این شبکه اجتماعی پرداخت که البته باز هم با موافقت ها، مخالفت ها و توییت های متفاوتی همراه بود. تلگرام هم فارغ از این بحث ها نبود و در یکی از همین روز ها بود که شخصی از همراهانِ مدیرعامل بنیاد ملی بازی های رایانه ای، ایشان را به منظور پاسخ به سوالات بازی سازان راجع به این طرح به یک گروه تلگرامی افزودند؛ که در آنجا هم شاهد گپ و گفت هایی همانند همان توییت های توییتر و کامنت های اینستاگرام بودیم.

اما اتفاق دیگری که در طول این چند روز باعث ناراحتی بیشتر گیمرها شد انتشار کاریکاتوری توسط یکی از خبرگزاری های مطرح بود. کاریکاتوری که در بخش کاریکاتور سایت این خبرگزاری منتشر شده بود و ظاهرا صرفا به قصد بیان خبر “گیمرها نگران فیلتر شدن بازی‌های محبوب‌شان نباشند” منتشر شده بود؛ ولی المان های استفاده شده در این کاریکاتور به وضوح حال چه به عمد و چه غیر عمد، همراه با توهین به جامعه ۲۳ میلیون نفری گیمرهای ایرانی بود. جامعه ای که با وجود جمعیتی قابل توجه همچنان به عنوان یک قشر مهم به آنها نگاه نمی شود.

 

در پایان ما امیدواریم با اجرایی شدن طرح اخذ عوارض از بازی های رایانه‌ای و آنلاین خارجی، به جای آنکه بار دیگر و به نحویی دیگر جامعه گیمرها و بازی سازان ضربه ببینند و به واسطه این طرح و مقاومت مارکت ها، نهایتا این کاربرها باشند که مجبور به پرداخت هزینه ای بالاتر برای بازی ها باشند؛ این روند به نحویی درست اتفاق بیافتد و همانطور که مدیرعامل بنیاد ملی بازی های رایانه‌ای بیان کرده، امیدواریم اجرایی شدن این طرح واقعا به نفع بازی سازان داخلی باشد.